Vraag uit de praktijk · Elektra

Mag ik zelf mijn groepenkast vervangen of uitbreiden?

Voor werk aan je groepenkast is wettelijk geen certificaat nodig, maar in de praktijk is vervangen werk voor een installateur. Wie de kast vervangt, moet meestal ook aan de verzegelde kant van de netbeheerder komen, en alleen een bedrijf met zegelrecht mag die zegels verbreken. Ook bij uitbreiden moet alles aan NEN 1010 voldoen.

In de cursus Elektra komt dit aan bod in sessie 4: Groepenkast & Beveiliging.

Wat in de meterkast van jou is, en wat niet

De meterkast is gedeeld bezit. De aansluiting en de meters zijn van de netbeheerder. Wat na de meter komt, zoals groepenkast, hoofdschakelaar en aardlekschakelaar, valt onder jou. De hoofdzekering hoort bij de netbeheerder en zit achter een zegel.

Onderdeel	Van wie	Wat je veilig zelf kunt doen (volgens Enexis)
Aansluiting en elektriciteitsmeter	Netbeheerder, verzegeld	Er niet aan werken
Hoofdzekering	Netbeheerder, verzegeld	Niet zelf vervangen
Hoofdschakelaar	Bewoner	De stroom in het hele huis uitzetten
Groepenkast met automaten en aardlekschakelaar	Bewoner	Groepen in- en uitschakelen, de aardlek testen

Waarom vervangen meestal de verzegelde kant raakt

Je groepenkast is van jou, maar hij hangt direct aan de kabels die van de meter komen. Om de kast te vervangen moet de stroom vóór de kast eraf, en die kant zit achter de verzegelde hoofdzekering en het verzegelde klemmendeksel van de meter.

Alleen een installatiebedrijf met zegelrecht mag die zegels verbreken en opnieuw verzegelen.

Enexis zegt het ook rechtstreeks: voor het plaatsen van een nieuwe groepenkast of hoofdschakelaar schakel je een installateur in. Is er een zegel verbroken, bel dan het Nationaal Storingsnummer: 0800 9009.

Uitbreiden: geen certificaat nodig, wel NEN 1010

Een extra groep bijplaatsen hoeft de zegels niet altijd te raken. Mag het dan wel? Wettelijk is er geen certificaat nodig om te installeren. Maar de installatie moet voldoen aan NEN 1010, de norm voor laagspanningsinstallaties. De actuele editie is NEN 1010:2020+C1:2024.

Die norm geldt niet alleen voor nieuwe installaties, maar ook voor wijzigingen en uitbreidingen. Ook de delen van de bestaande installatie die erdoor veranderen, moeten weer kloppen. Voldoet de installatie aan de norm, dan geldt het vermoeden van overeenstemming met de wettelijke eisen.

In de praktijk betekent dat: de juiste kabel, de juiste automaat, de juiste aardlekbeveiliging, en na afloop meten of alles klopt. Daar zijn kennis van de norm en meetapparatuur voor nodig. Het eerlijke advies is dus: laat ook uitbreiden over aan een installateur.

Wat je wel zelf doet

Enexis noemt een paar dingen die je als bewoner veilig zelf kunt doen:

groepen in- en uitschakelen, bijvoorbeeld voordat je een lamp vervangt
de testknop van de aardlekschakelaar indrukken, om te zien of hij nog werkt
met de hoofdschakelaar de stroom in het hele huis uitzetten

Wanneer schakel je een vakman in

Er zijn een paar duidelijke redenen om een installateur te laten kijken: er zit geen aardlekschakelaar in de kast, je hebt te weinig groepen voor een nieuwe kookplaat, warmtepomp of zonnepanelen, of er ontbreekt een hoofdschakelaar.

Die hoofdschakelaar doet ertoe. De netbeheerder werkt alleen in je meterkast als er een juiste hoofdschakelaar zit, bijvoorbeeld bij een verzwaring. Zorgen dat die er is, is jouw taak.

Let bij de offerte op drie dingen. Heeft het bedrijf zegelrecht? Staat erin of de nieuwe kast past bij je aansluiting, 1 fase of 3 fasen? En krijg je bij oplevering een meetrapport en een groepenverklaring, het overzicht van welke groep waarheen gaat?

Wil je precies weten hoe het zit?

In de cursus Elektra leer je het stap voor stap, in begrijpelijke taal. Elke sessie eindigt met een toets, zodat je weet wat je nog moet herhalen.

Begin met sessie 1 van Elektra

Bekijk wat er in de cursus Elektra zit

Bronnen

Geschreven door de redactie van Voltagess en gecontroleerd aan de hand van de bronnen hierboven. Gepubliceerd op 3 oktober 2026. Hoe we werken.