Netcongestie

EMS krijgt vaste protocollen, voor installateurs verandert nog niets

ElaadNL heeft vijf open protocollen gekozen waarmee energiemanagementsystemen laadpalen, thuisbatterijen, omvormers en warmtepompen van verschillende merken moeten aansturen, en fabrikanten testen dat al samen in Arnhem. Voor je werk verandert er nog niets, maar een verkenning voor Topsector Energie laat zien waarom het nodig is: zonder gedeelde standaarden blijft de flexibiliteit achter de meter grotendeels onbenut.

Door de redactie van Voltagess · 3 oktober 2026 · 2 min lezen

Omvormer, thuisbatterij en een kastje voor energiemanagement aan een garagemuur, met kabelgoten en rechts een laadpaal.

Kort samengevat

ElaadNL en FAN kozen OpenADR, EEBus, Matter, OCPP en S2 als open protocollen.
Fabrikanten testen in Arnhem of hun apparaten en systemen samenwerken.
Er is nog geen nieuwe eis voor installateurs.

Vijf open protocollen

Wie een energiemanagementsysteem aan een thuisbatterij, laadpaal, warmtepomp of omvormer koppelt, merkt dat elk merk zijn eigen taal spreekt.

ElaadNL heeft samen met de Stichting Flexiblepower Alliance Network (FAN) de keuze beperkt tot vijf open protocollen: OpenADR, EEBus, Matter, OCPP en S2. Modbus, dat in veel bestaande apparaten zit, staat niet in dit rijtje.

Het gaat om de vier grote verbruikers en opwekkers in huis: laadpaal, thuisbatterij, omvormer van de zonnepanelen en warmtepomp. Het systeem moet die kunnen sturen om mee te bewegen met dynamische stroomprijzen, meer eigen zonnestroom te gebruiken en pieken op de aansluiting te beperken.

Fabrikanten testen al samen in Arnhem

In het testlab van ElaadNL in Arnhem koppelen fabrikanten van laadpalen, thuisbatterijen, omvormers, warmtepompen en energiemanagementsystemen hun producten aan elkaar. Dit jaar waren er al twee van zulke testevenementen, en er volgen er meer.

Daar zit je als installateur niet bij. De tests zijn bedoeld voor fabrikanten en softwaremakers die willen weten of hun product met dat van een ander merk samenwerkt.

Zonder gedeelde standaarden geen oplossing voor netcongestie

Dit voorjaar presenteerde Topsector Energie de verkenning Nationaal EMS Programma. Daaruit blijkt dat apparaten achter de meter veel flexibiliteit kunnen leveren, maar dat maar een beperkt deel daarvan echt wordt benut.

Volgens de verkenning ligt dat niet aan de techniek. Versnippering, gebrek aan gedeelde standaarden en te weinig samenwerking houden grootschalig gebruik van energiemanagementsystemen tegen.

Netcongestie komt volgens de opstellers niet alleen door te weinig kabels, maar ook door slechte afstemming tussen vraag, aanbod en flexibiliteit. Het net uitbreiden is dus niet genoeg.

Op 3 september gaf staatssecretaris Jo-Annes de Bat in Utrecht het startschot voor het Samenwerkingsprogramma Energiemanagementsystemen. TKI Urban Energy coördineert dat programma.

Wat betekent dit voor jou?

Monteur en vakman: Voor het aansluiten van een EMS verandert nu niets. Kijk bij nieuwe apparaten wel welke van de vijf protocollen ze ondersteunen, en vraag het na bij de leverancier als het niet in de documentatie staat.
Service en kantoor: Vraagt een klant of zijn EMS met elk merk samenwerkt, dan is het eerlijke antwoord: nog niet altijd. Er wordt gewerkt aan vaste protocollen, maar een garantie dat alles op elkaar aansluit is er nog niet.
Werkgever: Let bij inkoop en advies op welke protocollen een apparaat en een EMS ondersteunen. Kies je voor de vijf open protocollen, dan ben je minder afhankelijk van maatwerkkoppelingen per merk.