Vraag uit de praktijk · Explosieveiligheid

Mag je met een gewone telefoon een ATEX-zone in?

Met een gewone telefoon ga je een ATEX-zone niet in. De Arbeidsinspectie noemt mobiele telefoons uitdrukkelijk als draagbare apparatuur die niet explosieveilig is en niet mee de gevarenzone in mag. Moet je in de zone bellen of meten, dan gebruik je een toestel met een Ex-markering die past bij de zone en het gas. Dat regelt de werkgever.

In de cursus Explosieveiligheid komt dit aan bod in sessie 7: Ontstekingsbronnen.

Waarom een telefoon in een gevarenzone een risico is

Een gewone smartphone is een elektrisch apparaat dat niet is gebouwd en beoordeeld volgens de ATEX-regels voor explosieveilige apparatuur. Hij heeft dus geen categorie en kan in een explosieve atmosfeer een ontstekingsbron zijn.

In een gevarenzone mag alleen apparatuur van de juiste categorie komen: categorie 1 in zone 0 en 20, categorie 1 of 2 in zone 1 en 21, en categorie 1, 2 of 3 in zone 2 en 22. Een gewone telefoon heeft geen van die categorieën.

Wat de Arbeidsinspectie verwacht

Een draagbaar apparaat dat niet explosieveilig is, neem je niet mee een gevarenzone in. In haar werkinstructie over gasexplosiegevaar noemt de Arbeidsinspectie daarbij met name mobiele telefoons, laptops, gereedschap en schoonmaakapparatuur.

Voor zone 2 en 22 beschrijven de Arbeidsinspectie en de technische afspraak NTA 7914 een smalle uitzondering voor tijdelijk gebruik van gewone apparatuur. Die geldt alleen als er geen explosieveilige uitvoering beschikbaar is. Vraag bij een telefoon dus eerst om een toestel met een passende Ex-markering.

Zone 0, 1, 20 en 21: een uitzondering voor apparatuur zonder passende categorie is niet mogelijk.
Zone 2 en 22: een uitzondering kan alleen als er geen explosieveilig apparaat beschikbaar is.
Het apparaat en de risico's worden vooraf beoordeeld, volgens de inspectie door een deskundige op het gebied van ATEX en van het apparaat.
Die beoordeling en de maatregelen staan schriftelijk in het explosieveiligheidsdocument.

De zone tijdelijk veiliger maken

Er is nog een route: de explosieve atmosfeer voor de duur van het werk wegnemen, zodat de zone tijdelijk vervalt of lager wordt. Voorbeelden zijn ventileren en inertiseren: de ruimte vullen met een gas dat niet brandt, zodat er te weinig zuurstof is. Ook dat regelt de werkgever en niet de monteur op eigen houtje.

Voor deze vragen bestaat de Nederlandse technische afspraak NTA 7914:2022 over tijdelijk gebruik van apparatuur zonder ATEX-uitvoering. De Arbeidsinspectie verwijst ernaar als hulpmiddel. De voorbeelden in die afspraak vervangen de eigen risicobeoordeling niet.

Helpt een ATEX-hoesje?

Wat telt, is de Ex-markering op het apparaat dat je gebruikt. Met de CE-markering verklaart de fabrikant dat het product aan de ATEX-eisen voldoet, en bij Ex-apparatuur hoort een EU-conformiteitsverklaring. Een los hoesje zonder zo'n markering en verklaring voor jouw toestel maakt van een gewone telefoon geen explosieveilig apparaat.

Let ook op de gasgroep op de markering: die zegt voor welke gassen het toestel geschikt is. Vraag na welke gasgroep hoort bij het gas op de werkplek.

Wie beslist en wat de werkgever regelt

Werk je op de locatie van een ander bedrijf, dan coördineert de werkgever die voor die werkplek verantwoordelijk is de veiligheidsmaatregelen voor iedereen die er werkt. Wijkt je werk af van het gewone werk in een gevarenzone, dan werk je met schriftelijke instructies en een werkvergunning.

Je eigen werkgever moet zorgen voor voldoende en passende opleiding over bescherming tegen explosiegevaar, en voor doeltreffende voorlichting en onderricht over de risico's van je werk. Of je in een zone mag werken, bepalen de werkgevers en de toestemming op de werkplek, niet wat je zelf hebt gelezen.

Dit wil je op locatie paraat hebben

De cursus Explosieveiligheid behandelt dit en de rest van het vak in korte sessies. Na elke sessie een toets, en met herhaaltoetsen houd je het vast.

Begin met sessie 1 van Explosieveiligheid

Bekijk wat er in de cursus Explosieveiligheid zit

Bronnen

Geschreven door de redactie van Voltagess en gecontroleerd aan de hand van de bronnen hierboven. Gepubliceerd op 3 oktober 2026. Hoe we werken.